Yatırım Sözlüğü

Temel yatırım terimlerini ve finansal kavramları anlaşılır bir dille keşfedin.

🔍

72 terim bulundu

Yatırım Temelleri

Acil Durum Fonu

Beklenmeyen harcamaları veya finansal acil durumları karşılamak için ayrılan nakit rezervi, tipik olarak 3-6 aylık yaşam gideri.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

ADR (Amerikan Depo Makbuzu)

Yabancı şirket hisselerini temsil eden, ABD bankası tarafından çıkarılan bir sertifika. Yatırımcıların ABD borsalarında dolar cinsinden yabancı hisse almasını sağlar.

Yatırım Stratejisi

Aktif Yatırım

Piyasayı yenmek için sık alım satım içeren yatırım stratejisi. Genellikle daha fazla araştırma, zaman ve yüksek ücretler gerektirir.

Getiri ve Performans

Alfa

Bir yatırımın kıyaslama endeksine kıyasla performansını ölçen metrik. Pozitif alfa yatırımın piyasayı geride bıraktığını, negatif alfa ise piyasanın gerisinde kaldığını gösterir.

Yatırım Temelleri

Anapara

Yatırılan veya ödünç alınan orijinal para miktarı. Faiz, temettü veya getiriler eklenmeden önceki başlangıç tutarı.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Ayı Piyasası

Fiyatların son zirvelerden %20 veya daha fazla düştüğü, genellikle yaygın karamsarlığın eşlik ettiği piyasa durumu.

Yatırım Temelleri

Bileşik Büyüme

Yatırım getirilerinin zamanla kendi getirilerini ürettiği süreç. Katlanarak büyüme sağlar ve "dünyanın sekizinci harikası" olarak adlandırılır.

Yatırım Temelleri

Bileşik Getiri

Yatırım getirilerinin hem anapara hem de önceki dönemlerde biriken kazançlar üzerinden hesaplanması. Bu sayede sermaye zamanla katlanarak büyür ve uzun vadede önemli bir servet birikimi sağlar.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Birinci Sınıf Hisseler

Büyük, köklü ve finansal açıdan istikrarlı şirketlerin hisseleri. Güvenilir performans geçmişine sahip ve genellikle temettü ödeyen şirketlerdir.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Boğa Piyasası

Yükselen fiyatlar ve yatırımcı iyimserliği ile karakterize edilen, tipik olarak son düşük seviyelerden %20 veya daha fazla artış gösteren piyasa durumu.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Borsa

Halka açık şirketlerin hisselerinin borsalar veya tezgah üstü piyasalar aracılığıyla ihraç edildiği, alınıp satıldığı pazar yeri.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Büyüme Hisseleri

Diğer şirketlere göre ortalamanın üzerinde büyüme beklenilen, genellikle temettü ödemek yerine kazançlarını yeniden yatıran şirketlerin hisseleri.

Getiri ve Performans

CAGR (Yıllık Bileşik Büyüme Oranı)

Bir yatırımın belirli bir dönem boyunca ortalama yıllık büyüme oranı. Getiriler yeniden yatırıldığı varsayılarak hesaplanır ve yatırımın sabit bir hızda büyümesi durumunda elde edilecek oranı gösterir.

Risk Yönetimi

Coğrafi Çeşitlendirme

Yatırımları farklı ülke ve bölgelere dağıtarak ülkeye özgü riskleri azaltma stratejisi. Bir bölgedeki ekonomik durgunluk diğer bölgelerdeki büyüme ile dengelenebilir.

Yatırım Stratejisi

Çekim Oranı

Emeklilik sırasında bir portföyden yıllık olarak çekilen yüzde, yaygın olarak %4'ün sürdürülebilir olduğu kabul edilir (%4 kuralı).

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Değer Hisseleri

İçsel değerlerinin altında işlem gören, genellikle temettü ödeyen ve piyasa tarafından değeri düşük görülen şirketlerin hisseleri.

Yatırım Stratejisi

Düzenli Yatırım Stratejisi (DCA)

Piyasa koşullarından bağımsız olarak belirli aralıklarla sabit miktarda yatırım yapma stratejisi. Volatilite etkisini azaltarak ortalama alım maliyetini optimize eder.

Yatırım Temelleri

Emeklilik Hesabı

401(k), IRA veya emeklilik planları gibi uzun vadeli emeklilik tasarrufu için tasarlanmış vergi avantajlı yatırım hesapları.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Emtia

Altın, gümüş, petrol veya tarım ürünleri gibi borsalarda işlem görebilen fiziksel mallar. Genellikle enflasyona karşı koruma veya portföy çeşitlendirme aracı olarak kullanılır.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Endeks Fonu

S&P 500 gibi belirli bir piyasa endeksinin performansını takip etmek için tasarlanmış bir yatırım fonu veya ETF.

Yatırım Temelleri

Enflasyon

Mal ve hizmetlerin genel fiyat düzeyinin yükselme oranı, zamanla satın alma gücünü aşındırır.

Yatırım Stratejisi

Enflasyon Koruması

Enflasyon dönemlerinde değerini koruyan veya artıran yatırımlar. Gayrimenkul, emtia ve TIPS gibi enflasyona endeksli tahviller bu amaca hizmet edebilir.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

ETF (Borsa Yatırım Fonu)

Borsada işlem gören ve genellikle bir endeksi, emtiayı veya varlık sepetini takip eden bir yatırım fonu türü.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Fiyat/Kazanç Oranı (F/K)

Hisse fiyatının hisse başına kâra bölünmesiyle hesaplanan değerleme metriği. Yatırımcıların her bir birim kazanç için ne kadar ödediğini gösterir.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Gelişmekte Olan Piyasalar

Hızlı ekonomik büyüme potansiyeli olan ülkelerin finansal piyasaları (Çin, Hindistan, Brezilya, Türkiye gibi). Daha yüksek getiri potansiyeli ile birlikte daha yüksek volatilite ve risk taşır.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Geniş Piyasa ETF'i

Tek bir sektör yerine tüm piyasayı veya piyasanın büyük bir bölümünü takip eden borsa yatırım fonu. Tek bir yatırımla geniş çeşitlendirme ve düşük maliyet sunar.

Yatırım Stratejisi

Geriye Dönük Test

Bir yatırım stratejisinin geçmişte nasıl performans göstereceğini görmek için tarihi veriler kullanılarak test edilmesi süreci. Gerçek para riske edilmeden önce strateji etkinliğini değerlendirmeye yardımcı olur.

Yatırım Temelleri

Gider Oranı

Yatırım fonları veya ETF'ler tarafından alınan ve yatırımınızın yüzdesi olarak ifade edilen yıllık ücret.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

GYO (Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı)

Gelir getiren gayrimenkulleri işleten, sahip olan veya finanse eden şirketler. GYO'lar, yatırımcıların doğrudan mülk satın almadan gayrimenkule yatırım yapmasını ve düzenli temettü geliri elde etmesini sağlar.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Hisse Başına Kâr (HBK)

Şirketin net kârının toplam hisse sayısına bölünmesiyle hesaplanan, hisse başına kârlılığı ölçen önemli bir değerleme metriği.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Hisse Bölünmesi

Hisse sayısını artırırken fiyatı orantılı olarak düşüren kurumsal bir işlem. Şirketin piyasa değerini değiştirmeden hisseyi daha erişilebilir hale getirir.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Hisse Kodu

Ticaret amacıyla bir menkul kıymete veya şirkete atanan benzersiz harf serisi (örn. Apple için AAPL, S&P 500 ETF için SPY).

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Hisse Senedi

Bir şirketteki mülkiyeti temsil eden ve sahibine şirketin varlıklarının ve kazançlarının bir kısmı üzerinde hak veren paylar.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Kıyaslama Endeksi

Bir yatırım portföyünün veya menkul kıymetin performansını ölçmek için kullanılan standart endeks (S&P 500 veya XU100 gibi).

Yatırım Temelleri

Likidite

Bir varlığın fiyatını önemli ölçüde etkilemeden hızlı bir şekilde nakde dönüştürülebilme kolaylığı.

Yatırım Temelleri

Net Değer

Tüm varlıkların (birikim, yatırım, mülk) toplam değerinden tüm borçların çıkarılmasıyla hesaplanan genel finansal sağlık göstergesi.

Getiri ve Performans

Nominal Getiri

Enflasyon düzeltmesi yapılmadan önceki yatırım getiri oranı. Ham büyüme yüzdesini gösterir ancak satın alma gücündeki gerçek artışı yansıtmaz.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Para Piyasası Fonu

Hazine bonoları ve mevduat sertifikaları gibi kısa vadeli, yüksek kaliteli borç araçlarına yatırım yapan düşük riskli fon. Yüksek likidite ve sermaye koruma sağlar.

Yatırım Temelleri

Parça Hisse Senedi

Tam bir hisse senedinin bir kısmı. Yatırımcıların daha küçük miktarlarla pahalı hisselere yatırım yapmasını sağlar.

Yatırım Temelleri

Pasif Gelir

Temettü, faiz veya gayrimenkul gelirleri gibi minimum sürekli çaba gerektiren yatırımlardan elde edilen kazançlar.

Yatırım Stratejisi

Pasif Yatırım

Piyasayı yenmeye çalışmak yerine bir endeksi takip ederek piyasa getirisini yakalamayı hedefleyen, düşük maliyetli ve uzun vadeli yatırım stratejisi.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Piyasa Değeri

Bir şirketin toplam piyasa değeri, hisse fiyatının toplam hisse sayısıyla çarpılmasıyla hesaplanır.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Piyasa Düzeltmesi

Bir hisse, endeks veya piyasanın son zirvesinden %10 veya daha fazla düşmesi. Genellikle aşırı değerlenmiş piyasalarda sağlıklı bir düzeltme olarak görülür.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Piyasa Endeksi

Belirli bir hisse senedi grubunun performansını takip eden menkul kıymetler piyasasındaki değişimin istatistiksel ölçüsü (örn. S&P 500, BIST 100).

Yatırım Stratejisi

Portföy

Bir kişi veya kurum tarafından tutulan hisse senetleri, tahviller, nakit benzerleri ve diğer varlıklar gibi finansal yatırımların koleksiyonu.

Risk Yönetimi

Portföy Çeşitlendirme

Yatırımları farklı varlık sınıfları, sektörler ve coğrafyalara dağıtarak toplam portföy riskini azaltma stratejisi. Bu yaklaşım, tek bir yatırımın kötü performansının tüm portföyü olumsuz etkilemesini önler.

Getiri ve Performans

Reel Getiri

Enflasyona göre düzeltilmiş bir yatırımın yıllık yüzde getirisi, satın alma gücündeki gerçek artışı temsil eder.

Risk Yönetimi

Risk Kapasitesi vs. Risk İsteği

Risk kapasitesi, finansal durumunuza göre ne kadar risk alabileceğinizi ifade eder. Risk isteği ise psikolojik olarak ne kadar volatiliteye tahammül edebileceğinizi gösterir. Optimal portföy dağılımı her ikisini de dikkate alır.

Risk Yönetimi

Risk Toleransı

Yatırımcının daha yüksek getiri potansiyeli karşılığında portföy değerindeki dalgalanmalara ve geçici kayıplara katlanma kapasitesi ve istekliliği.

Risk Yönetimi

Riske Göre Düzeltilmiş Getiri

Bu getiriyi elde etmek için alınan risk düzeyini hesaba katan yatırım getirisi ölçüsü, farklı risk profillerine sahip yatırımları karşılaştırmaya yardımcı olur.

Yatırım Temelleri

Satın Alma Gücü

Paranın ne satın alabileceği açısından reel değeri. Enflasyon zamanla satın alma gücünü aşındırır, bu nedenle yatırımların reel serveti korumak veya büyütmek için enflasyonu aşması hedeflenmelidir.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Sektör

Yatırımları kategorize etmek için kullanılan aynı iş kolunda veya endüstrideki şirketler grubu (örn. teknoloji, sağlık, finans).

Getiri ve Performans

Sermaye Kazancı

Bir yatırım, alış fiyatından daha yüksek bir fiyata satıldığında elde edilen kar.

Yatırım Stratejisi

Sermaye Koruma

Orijinal yatırım tutarını kayıptan korumaya odaklanan yatırım stratejisi. Yüksek getiri yerine güvenliği önceliklendirir.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Tahvil

Yatırımcıların borç verenlere (genellikle hükümetler veya şirketler) verdikleri kredileri temsil eden ve düzenli faiz ödeyen sabit getirili menkul kıymetler.

Getiri ve Performans

Temettü

Bir şirketin kazancının hissedarlara dağıtılan kısmı, genellikle üç ayda bir nakit veya ek hisse olarak ödenir.

Getiri ve Performans

Temettü Verimi

Yıllık temettü ödemesinin hisse fiyatına bölünmesiyle hesaplanan ve yüzde olarak ifade edilen oran. Gelir getirici yatırımları değerlendirmede önemli bir metriktir.

Yatırım Stratejisi

Temettü Yeniden Yatırımı

Temettü ödemelerinin otomatik olarak aynı hisseden daha fazla satın almak için kullanıldığı strateji. Bileşik büyümenin gücünü hızlandırır.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Tezgah Üstü Piyasa (OTC)

Menkul kıymetlerin resmi bir borsa yerine doğrudan taraflar arasında işlem gördüğü merkezi olmayan piyasa. Genellikle daha küçük veya yabancı şirketleri içerir.

Getiri ve Performans

Toplam Getiri

Hem sermaye değer artışını hem de temettü veya faizden elde edilen geliri içeren bir yatırımın gerçek getiri oranı.

Yatırım Stratejisi

Toplu Yatırım

Büyük bir miktarı tek seferde yatırma stratejisi. Düzenli yatırıma (DCA) kıyasla yükselen piyasalarda daha etkili olabilir, ancak zamanlama riski daha yüksektir.

Risk Yönetimi

Varlık Dağılımı

Portföyü farklı varlık sınıflarına (hisse senedi, tahvil, nakit vb.) yatırım hedeflerine ve risk toleransına göre dağıtarak risk-getiri dengesini optimize etme stratejisi.

Getiri ve Performans

Verim

Bir yatırımdan elde edilen faiz veya temettü gibi gelir getirisi, yatırımın maliyetinin veya cari değerinin yüzdesi olarak ifade edilir.

Risk Yönetimi

Volatilite

Bir yatırımın fiyatının zaman içindeki dalgalanma derecesi. Yüksek volatilite daha fazla fiyat hareketi ve dolayısıyla daha yüksek risk anlamına gelir.

Getiri ve Performans

XIRR (Genişletilmiş İç Verim Oranı)

Düzensiz nakit akışlarına sahip yatırımların (aylık katkılar gibi) getiri oranını hesaplama yöntemi. Basit getiri hesaplamalarından farklı olarak, her para yatırma veya çekme işleminin zamanlamasını dikkate alır.

Piyasalar ve Menkul Kıymetler

Yatırım Fonu

Birden fazla yatırımcıdan para toplayarak çeşitlendirilmiş hisse senedi, tahvil veya diğer menkul kıymet portföyü satın alan yatırım aracı.

Getiri ve Performans

Yatırım Getirisi

Bir yatırımın verimliliğini değerlendirmek için kullanılan performans ölçüsü, (kazanç - maliyet) / maliyet × %100 olarak hesaplanır.

Yatırım Stratejisi

Yatırım Hedefi

Yatırım yoluyla ulaşmak istediğiniz belirli bir finansal amaç, emeklilik, ev satın alma veya eğitim finansmanı gibi.

Yatırım Stratejisi

Yatırım Projeksiyonu

Getiri, katkı ve yatırım vadesi varsayımlarına dayalı gelecek yatırım değeri tahmini. Projeksiyonlar potansiyel sonuçları görselleştirmeye yardımcı olur ancak gelecekteki performansın garantisi değildir.

Yatırım Stratejisi

Yatırım Vadesi

Yatırımcının sermayesini çekmeden önce yatırımda kalacağı süre. Uzun vade, daha yüksek risk toleransı ve büyüme odaklı stratejilere olanak tanır.

Yatırım Stratejisi

Yeniden Dengeleme

İstenen varlık dağılımını korumak için periyodik olarak varlık alıp satarak portföy ağırlıklarını yeniden hizalama süreci.

Getiri ve Performans

Yıllık Getiri

Hem fiyat artışını hem de geliri içeren bir yatırımın değerindeki bir yıllık yüzde değişimi.